Home Ga phim Một vài dòng cảm xúc về bộ phim ITO (糸-2020)

Một vài dòng cảm xúc về bộ phim ITO (糸-2020)

89
ito

Đây là một bộ phim mình vừa mới coi và thật sự là mình rất thích. Vì bộ phim đã mang lại cho mình rất nhiều cảm xúc và suy nghĩ đặc biệt, do đó mình mượn viết bài này để chia sẻ cùng với những bạn cũng yêu thích bộ phim này, cũng như yêu thích ca khúc Ito của Nakajima Miyuki.

Đầu tiên, bộ phim này được xây dựng dựa trên nguyên tác là bài hát Ito của Nakajima Miyuki, đây là một bài hát được sáng tác vào năm 1992, và hiện nay có lẽ đây là một trong những bài hát thường xuất hiện nhất trong các lễ cưới ở Nhật. Để hiểu về cái hay của bộ phim này, có lẽ phải nghe và hiểu về bài hát nguyên tác. Vì cốt truyện và các tình tiết hay, ý nghĩa của bộ phim đều có quan hệ mật thiết qua lại với ngôn từ, từng câu từng chữ của bài hát.

糸 (Nhạc và lời: Nakajima Miyuki)

なぜ めぐり逢うのかを

私たちは なにも知らない

いつ めぐり逢うのかを

私たちは いつも知らない

どこにいたの 生きてきたの

遠い空の下 ふたつの物語

縦の糸はあなた 横の糸は私

織りなす布は いつか誰かを

暖めうるかもしれない

なぜ 生きてゆくのかを

迷った日の跡の ささくれ

夢追いかけ走って

ころんだ日の跡の ささくれ (*)

こんな糸が なんになるの

心許なくて ふるえてた風の中

縦の糸はあなた 横の糸は私

織りなす布は いつか誰かの

傷をかばうかもしれない

縦の糸はあなた 横の糸は私

逢うべき糸に 出逢えることを

人は 仕合わせと呼びます

Tạm dịch:

Tại sao chúng ta sẽ gặp nhau?

Chính chúng ta cũng không biết nữa

Lúc nào chúng ta sẽ gặp nhau?

Chính chúng ta cũng không biết nữa

Sống ở đâu và sống như thế nào?

Hai câu chuyện xảy ra dưới hai bầu trời xa xôi

Bạn là sợi chỉ dọc, tôi là sợi chỉ ngang

Tấm vải được chúng ta dệt nên, không chừng sẽ làm ấm áp cho ai đó

Tại sao chúng ta lại tiếp tục sống tới?

Với những vết thương của những ngày lạc lối

Chạy đi tìm kiếm giấc mơ

Với những vết thương của những khi vấp ngã

Đôi khi chúng ta cảm thấy yếu đuối và run rẩy trong những cơn gió lạnh

Bạn là sợi chỉ dọc, tôi là sợi chỉ ngang

Tấm vải được chúng ta dệt nên, không chừng ngày nào đó sẽ bao bọc vết thương cho ai đó

Bạn là sợi chỉ dọc, tôi là sợi chỉ ngang Khi có thể tìm thấy sợi chỉ của đời mình

Người ta gọi đó là hạnh phúc

1/ Đời người giống như là sợi chỉ dài

Có lẽ sợi chỉ (糸) trong cả bài hát lẫn bộ phim đều để diễn tả con người và đời người của họ. Đời người giống như một sợi chỉ dài. Một sợi chỉ (một con người) đứng một mình thì dù nhìn rất mỏng manh nhưng thật sự vẫn rất chắc chắn ( nó giống như sự mạnh mẽ nội tại của con người). Tuy nhiên không chừng một ngày nào đó sợi chỉ có thể bị cắt đứt (nó giống như con người một lúc nào đó không may gặp những trắc trở, đứt gánh trong cuộc sống). Cuộc sống khiến chúng ta gặp gỡ với nhiều con người khác nhau, ở bên cạnh nhau. Khi con người đến với nhau có lẽ cũng giống như khi những sợi chỉ được gắn kết lại bằng những mối buộc chặt, khi đó nó sẽ trở thành tấm vải, thứ hữu ích mà có thể sưởi ấm cho ai đó, thứ mà có thể bao bọc vết thương cho ai đó. Có lẽ cuối cùng người được sưởi ẩm trong tình yêu thương và bọc vết thương lòng chính là Musubi (con của Ren). Cũng chính lúc đó, thì những sợi chỉ riêng rẽ (sợi chỉ ngang và sợi chỉ dọc) cũng không còn cảm thấy sự cô đơn trên cõi đời này & cảm thấy vững tâm hơn.

2/ Tại sao Aoi lại thích Ren?

Có lẽ là câu nói đầu tiên mà Ren dành cho Aoi, lúc đó ở lễ hội pháo hoa, khi Ren té ngã trước mặt của Aoi. Ở lúc đó đúng ra Aoi mới là người cất tiếng hỏi: “Bạn có sao không?” thì Ren mới là người cất tiếng trước. Dù đang chịu vết thương trầy xước do bị té xe, nhưng Ren cũng nhìn thấy được vết thương đang băng gạc trên tay của Aoi. Khi con người ta bị đau thì có lẽ thông thường sẽ chú ý vào nỗi đau của mình (bản thân là vũ trụ) chứ không dễ dàng thấy được vết đau của người khác. Đó chắc chắn là một điều không bình thường, là một kì tích. Có nhiều cách để con nguời ta thích nhau, nhưng có lẽ sự đồng điệu (chịu vết thương đau) và sự thấu cảm dành cho nhau (思いやり) là cách để con người ta đến với nhau và bên nhau đến lúc cuối cùng.

3/ Tại sao Aoi lại học làm nail?

Không thể phủ nhận, Aoi là một con người mạnh mẽ. Mặc dù có quá khứ trắc trở và gặp nhiều Aoi luôn cố gắng để có thể xóa bỏ đi những sai lầm trong quá khứ và xây dựng lên tương lai, hướng về phía trước.

Trong bài hát Ito có một cụm từ “ささくれ”. Đây là một từ rất khó mà ngay cả phần dịch lời hát ở trên mình cũng không thể tìm thấy từ tương thích trong tiếng Việt để dịch ra. “ささくれ” nghĩa đen là những phần da thừa, da chết ở móng tay, nó cũng được dùng theo nghĩa bóng để diễn tả những vết thương lòng của con người đối với những sai lầm, những trắc trở mà con người gặp phải trong cuộc sống. Việc chọn nghề nail (làm móng) cũng là hình ảnh ví von cho con người của Aoi – người luôn hướng về phía trước và tìm cách xóa bỏ đi những vết thương lòng.

Trong phim có một cảnh quay Aoi đưa bàn tay của mình lên bầu trời và ngắm nhìn. Nó thể hiện khao khát của Aoi (đại diện cho con người), luôn khao khát hướng tới những điều tốt đẹp (một bàn tay đẹp không có những phần da chết ở móng tay). Ngoài ra chẳng phải những sợi chỉ có thể dệt nên được thành tấm vải, thành quần áo chẳng phải là từ bàn tay con người hay sao?

4/ Thời Bình Thành (平成)

Tại sao hai nhân vật lại sinh ra vào thời Bình Thành và cuối cùng đến lại với nhau ở ngày cuối cùng của thời Bình Thành. Những cột mốc lịch sử được đưa ra có chủ đích trong bộ phim, có lẽ ngoài để giúp cho người xem biết về những cột mốc thời gian, còn là cách để tác giả truyền tải một thông điệp quan trọng. Đó là: Dù chúng ta có sinh ra và lớn lên ở thời đại nào, dù thế giới có xảy ra những biến cố lịch sử nào (ví dụ: cảnh Obama thuộc đảng Dân chủ nhậm chức, khủng hoảng kinh tế thế giới xảy ra) thì vẫn có những giá trị quan không thay đổi. Những tình cảm con người có thể dành cho nhau trong quá khứ, hiện tại, tương lai vẫn là như nhau. *Thời Bình Thành (1989-2019)

ito

5/ Về Suda Masaki (đóng vai Ren)

Có lẽ trong bộ phim này diễn viên có diễn xuất mình thích nhất là nam chính do Suda Masaki đảm nhiệm. Những diễn xuất và biểu cảm của Suda Masaki có lẽ đã bộc lộ được hình ảnh nhân vật mà đạo diễn của bộ phim đã mong muốn xây dựng nên trong câu chuyện này. Liên hệ ngoài đời thực, Suda Masaki là một người rất thích vải vóc. Khi mình tìm hiểu về Suda Masaki thì dòng đầu tiên nói về sở thích của cậu ấy là: 趣味は洋服作り(may quần áo). Bản thân gia đình (ông của Suda Masaki) là một chủ tiệm may, do đó từ bé Suda Masaki đã thích vải vóc và việc may vá. Khi lớn lên, lên Tokyo thì có người bạn thân làm công việc liên quan đến Pattern (mẫu partern vải) nên Suda Masaki cũng tập làm quần áo. Ngoài ra vì không uống được bia (có thể các bạn đã xem qua quảng cáo Suda Masaki đóng cho nhãn hàng bia) nên đối với Suda Masaki, việc “chơi” cùng với những sợi vãi là cách để giải tỏa bản thân sau công việc. Vốn dĩ trước khi tham gia đóng bộ phim này, Suda Masaki cũng đã có những mối liên hệ, những duyên phận gắn liền với sợi chỉ.

Đó có lẽ cùng là một trong những lý do mà Suda Masaki cũng được chọn là đại diện thương hiệu cho nhãn hàng thời trang Niko and… (một nhãn hàng với nhiều quảng cáo hay và sâu sắc). Ngoài ra Niko and … cũng có ra mắt một bộ sưu tập kết hợp với ra mắt của bộ phim Ito, với đại diện nhãn hàng là Suda Masaki x Nana Komatsu.

6/ Nhân vật phụ

Ngoài các nhân vật chính trong phim thì con có rất nhiều nhân vật phụ. Mỗi nhân vật phụ đều xuất hiện với những câu chuyện và mang theo những ý nghĩa nhất định trong bộ phim. Ví dụ như là Mizushima – người bạn trai của Aoi khi ở Tokyo. Mizushima đại diện cho vật chất (tiền tài). Mặc dù rất yêu Aoi nhưng Mizushima tự biết rằng bản thân không phải là chân ái của Aoi, do đó thứ mà Mizushima luôn để lại cho Aoi là tiền (Hai lần bỏ Aoi để ra đi, Mizushima lúc nào cũng để rất nhiều tiền cho Aoi). Nói gì thì nói, thì tiền bạc là một công cụ hữu ích để con người để thể giải quyết được rất nhiều thứ trong cuộc sống này. Liên hệ trong cuộc sống, có lẽ sẽ rất nhiều người thấy là xung quanh bản thân mình, có những người mặc dù không thể giải quyết được bài toán của cuộc đời cho chúng ta, nhưng họ có thể giúp đỡ chúng ta trên phương diện tài chính. Tuy nhiên, có một nhân vật phụ khác mà mình cũng rất thích đó là Riko (do Nikaido Fumi đóng vai). Trong bộ phim này, dù là một diễn viên nổi tiếng, nhưng Nikaido Fumi đã tham gia với tư cách diễn viên hữu tình (友情出演: tham gia diễn xuất nhưng không nhận thù lao). Dù không được đóng vai chính, tuy nhiên việc đồng ý tham gia diễn xuất không nhận thù lao thì có lẽ bản thân nội tại của Nikaido Fumi cũng có những đồng cảm với câu chuyện và ca khúc này.

7/ Tên con gái của Ren và Kaori là Yui (結)

Con gái (結). Từ này có nghĩa là gắn kết, kết nối. Có lẽ bạn nào từng đọc qua tiểu thuyết Kimi No Na (và bộ phim Kimi No Na của đạo diễn Shinkai Makoto) cũng sẽ biết được đâu đó ý nghĩa của chữ Musubi này.

Với ý nghĩa đó thì ở đoạn cuối phim, chính người con gái của Ren là người đã tạo nên cơ duyên để kết nối để hai người có thể gặp nhau ở bến tàu.

Chính bản thân Yui là mối thắt, là thứ mà Ren dù đã chạy ra xe để đi tìm Aoi ở bến tàu, nhưng lại quay ngược lại vì nghĩ bản thân hiện tại thứ cần thiết, quan trọng nhất của cuộc đời lúc này là Musubi. Tuy nhiên chính Yui là người đã ném hạt dẻ vào lưng của Ren (như cách người mẹ đã mất thường hay ném hạt dẻ vào lưng của Ren). Nó như là lời nhắc của Kaori là hãy tiến về phía trước, đi tìm đến với mối gắn kết của mình.

8/ Tên nhân vật chính là Aoi (葵) và Ren (漣)

Không phải là ngẫu nhiên hay sắp xếp, nhưng năm 2018, theo thống kê ở Nhật Bản thì hai cái tên được đặt cho trẻ sơ sinh nhiều nhất là Ren (蓮 – cùng cách đọc nhưng cách viết khác với tên nhân vật Ren trong phim Ito) và Aoi (葵). Có lẽ câu chuyện giữa hai nhân vật chính này không phải là câu chuyện chung của nhiều người, tuy nhiên tác giả muốn sử dụng những cái tên thông dụng nhất để truyền tải về những sự gắn kết của con người với nhau luôn thực sự tồn tại. Và không chừng 30 năm sau, sẽ có những cặp đôi Ren và Aoi nào đó sẽ thực sự đi đến cùng với nhau, khi đó bài hát Ito cũng sẽ được cất lên trong lễ cưới của họ.

9/ Tình mẫu tử

Ngoài những giá trị nhân văn và ý nghĩa về tình cảm nam nữ, tình mẫu tử cũng được lồng ghép vào trong bộ phim. Mặc dù là khi quay trở về để tìm gặp mẹ (khi đó mẹ của Aoi đã mất) với mong muốn để được người mẹ xin lỗi mình (vì đã không che chở khi bị nhân tình của mẹ mình đánh đập, ngược đãi), tuy nhiên điều thật sự mong muốn trong thâm tâm là Aoi một lần nữa có thể được ôm chặt lấy mẹ của mình. Dẫu có bị đối xử tệ bạc đến đâu thì tình mẫu tử vẫn tồn tại sâu thẳm trong thâm tâm mỗi con người.

10/ Nếu thấy ai đó khóc, hãy đến và ôm chặt lấy họ

Một câu nói là Kaori đã dạy cho Musubi (con của Hikari và Aoi) đó là: Nếu thấy ai đó khóc, hãy đến và ôm chặt lấy họ (泣いている人がいたら抱きしめてあげなさい). Lần đầu khi Hikari dạy cho con gái câu đó là lúc cả gia đình (Ren, Kaori và Musubi) đi mua sắm tại trung tâm thương mại. Khi nhìn thấy những sợi vải, Ren đã nhớ lại về sợi dây buộc tay (thứ nhận được từ Aoi). Những cảm xúc trong quá khức hiện về khiến Ren bật khóc một mình. Kaori có lẽ đã hiểu cảm xúc khi đó của Ren, do đó đã kêu con gái lại ôm chặt lấy Ren (chứ bản thân không tự làm, vì bản thân Kaori hiểu là chính Kaori không phải là chỗ dựa cuối cùng của Ren). Và rồi con gái của Ren và Kaori cũng học được điều đó, nhưng những bài học mà con trẻ tự tiếp thu. Khi Aoi quay trở về quê và đến bếp ăn trẻ em của bà hàng xóm Setsuko nhà bên. Đồng thời tình cờ có mặt Musubi (con của Ren) cũng có mặt ở đó. Được ăn lại bữa ăn do bà Setsuko nấu, Aoi đã không kìm được nước mắt. Khi đó Musubi đã đến ôm chặt Aoi và nói lại câu nói của mẹ mình ngày xưa: Nếu thấy ai đó khóc, hãy đến và ôm chặt lấy họ (泣いている人がいたら抱きしめてあ げなさい).

Có lẽ cách để xoa dịu sự đau thương đặc hữu này chỉ có ở con người chứ không có ở bất cứ sinh vật nào khác trên thế gian này. Khi thấy ai đó buồn khóc, chúng ta đến ôm ấp và vỗ về. Khi đó câu thoại ngược lại của Aoi dành cho Musubi là: Đúng là một người mẹ tốt nhỉ (いいお母 さんだね). Ám chỉ mẹ của Musubi (Kaori). Tuy nhiên có lẽ đây là một lời thoại ngược lại vì sau này Aoi kết hôn cùng với Ren và trở thành người mẹ thứ hai của Musubi, khi đó câu thoại sẽ là của Kaori nói với Aoi. Mặc dù không biết trước được câu chuyện trong tương lai nhưng mình tin chắc là Aoi sẽ trở thành người mẹ tốt thứ hai của Kaori. Bản thân quá khứ từng bị ngược đãi và hiểu được những cảm xúc của một đứa trẻ bị cha dượng ngược đãi, chắc chắn Aoi sẽ nuôi dưỡng Musubi trong đầy ắp tình yêu thương.

11/ Có những sợi chỉ đã cắt đứt

Một kỉ vật giữa Ren và Aoi có lẽ là sợi dây buộc tay mà Ren xin từ Aoi và đeo vào tay khi ăn phần cơm hộp mà Aoi làm cho Ren trong trận thi đấu bóng đá. Sợi dây này đã bị đứt vào trước cái ngày mà Ren lần đầu lên Tokyo để tham dự lễ cưới của bạn thân Takehara. Sau khi quyết định kết hôn và có con cùng với Kaori, cũng như thấy được cuộc sống mới của Aoi, Ren nghĩ là mối lương duyên gắn kết giữa hai người có lẽ cũng đã kết thúc. Đó cũng chính là lý do mà chính bản thân Ren đã vứt bỏ sợi dây buộc tay vào thùng rác. Nó thể hiện sự tuyệt vọng của chính bản thân Ren. Tuy nhiên dù sợi chỉ đã hoàn toàn cắt đứt và bị bỏ vào thùng rác, nhưng kết thúc của bộ phim vẫn là một cái kết đẹp, nó cho con người ta niềm tin vào nhưng mối quan hệ gắn kết giữa con tim và con tim, thứ không thể bị cắt đứt bởi bất cứ rào cản nào.

Đặng Vinh Quang